Stiklur frá starfi Andvara
1965-1995.
Grein Guðnýjar Vésteinsdóttur
sem birtist í 30 ára afmælisriti Andvara 1995.
Stofnfundurinn.
Mánudaginn 5. apríl 1965 k. 21.00 voru nokkrir áhugamenn og konur um hestamennsku mætt til fundar í samkomuhúsinu að Garðaholti í Gerðahreppi með það fyrir augum að stofna félag hestamanna í Garða- og Bessastaðahreppi. Helgi K. Hjálmsson í Silfurtúni setti fundinn og bauð fundarmenn velkomna og skýrði jafnframt frá því að til fundarins væri boðað eftir beiðni hreppsnefndar Garðahrepps. Hann kvaddi til sem ritara fundarins, Ásgeir Magnússon, Hrauntúni. Fljótlega eftir að félagið var stofnað fóru menn að leita eftir hentugu svæði til kappreiða. Reyndist það vera í landi Vatnsenda á Kjóavöllum. Leyfi fékkst til að halda þar kappreiðar og voru þær vel sóttar. Árið 1968 voru fyrstu sameiginlegu kappreiðar Andvara og Gusts haldnar á Kjóavöllum.
Á fundinum gerðist þetta:
1. Kristján Guðmundsson Hrafnhólum las upp uppkast að lögum fyrir félagið. Þar kemur fram að tilgangur félagsins sé að stuðla að réttri og góðri meðferð hesta og efla áhuga og þekkingu á ágæti þeirra og íþróttum. Ennfremur að beita sér fyrir því að útvega haglendi fyrir hesta félagsmanna, sem þeim má hagkvæmast verða, til sumarbeitar miðað við sumarnotkun hestanna.
Urðu miklar umræður um uppkast þetta og tóku margir til máls. Einkum greindi menn á um hversu víðtækt starfssvæði hestamannafélagsins skyldi vera og þa´sérstaklega hvort utanhreppsmenn gætu orðið meðlimir í félaginu. Eftir allmiklar og snarpar umræður gengu Bessastaðamenn af fundinum en Garðahreppsmenn sátu áfram og var uppkast laganna rætt mjög ítarlega, hver grein fyrir sig, og lögin síðan öll í heild samþykkt með nokkrum breytingum.
2. Með því að ekki varð samkomulag um 1. gr. laganna; þ.e. nafn á félagið; var samþykkt að fela væntanlegri stjórn að ákveða það.
3. Var nú gengið til kosninga og þessir kjörnir í stjórn:
Helgi K. Hjálmsson formaður,
Kristján Guðmundsson ritari,
Guðjón Guðmundsson gjaldkeri,
Sveinbjörn Jónsson,
Guðmann Magnússon,
Jóhann Jónsson.
4. Hinn nýkjörni formaður þakkaði það traust sem hinn fjölmenni fundur sýndi honum og meðstjórnendum hans með því að kjósa þá í stjórn félagsins og þakkaði jafnframt þann áhuga sem þeir hefðu sýnt fyrir hestamennsku með því að sækja fundinn. Um 40 manns skráðu sig í félagið á stofnfundi þess. Fleira var ekki gert og var fundi slitið.
Fyrstu árin.
Á stjórnarfundi 12. maí 1965 var tillaga að nafni félagsins borin upp samkvæmt ósk stofnfundar. Hlaut nafnið Andvari samhljóða kosningu. Hugmyndin kom frá Kristjáni Guðmundssyni í Hrafnhólum. Heitir félagið í höfuðið á þeim merka hesti Andvara frá Fornahvammi, gjarnan kenndur við eiganda sinn Guðmund Agnarsson frá Blönduósi.
Á þessum fyrsta stjórnarfundi var tekin ákvörðun um það að ganga í LH. Pétur Hjálmsson kom á fundinn og fræddi menn um “tilgang Landssambands hestamanna.” Jafnframt ræddi hann um væntanlegar kappreiðar á Skógarhólum og lagði til að Andvari færi fram á að verða aðili að fyrrnefndum kappreiðum.
Rætt var um sumarbeit og upplýst um samtal við Ólaf Einarsson sveitastjóra vegna málsins svo og hreppsnefndarfund. Einnig hafði formaðurinn kannað frekari möguleika varðandi vor- og haustbeit. Fundarmenn ræddu einnig um leigu á jörðinni Bala en fundarmenn bentu á að rétt væri að kanna möguleika á að leigja land nær þéttbýlinu. Formaður hafði þá þegar athugað með leigu á landi Hofsstaða en fengið neikvætt svar. Þá var samþykkt að taka Bala á leigu.
Á fundinum var lagt til að farin yrði hópreið á kappreiðar Sörla og sagt frá því að félagsmenn gætu tekið þátt í naglaboðhlaupi.
Í fundargerðabókum kemur fram að beitarmálin voru mikið hagsmunamál fyrir félagsmenn og lengi vel eitt af aðal baráttumálum milli þess sem menn einbeittu sér að aðstöðumálum. Snemma sumars 1965 fékk félagið leigt landsvæði úr Arnarneslandi og Hofsstaðalandi. Var það mikil hagræðing fyrir félagsmenn að hafa hrossin svo nærri á sumrin. Því fylgdi að menn þurftu að halda girðingum við. Var það oft ærið starf sem lenti á fáum mönnum. Menn voru duglegir að mæta fyrstu árin til viðhaldsvinnu en fór ár vesnandi. Í fundargerðabókum er talað um lélega mætingu til vinnu. Úrræðin voru að hækka félagsgjöld þeirra sem ekki mættu en að lokum voru fengnir utanaðkomandi aðilar til að sinna þessu starfi.
Vorið 1972 er talað um í fundargerð að félagið komi til með að missa Hofsstaðamýrina vegna byggingaframkvæmda en félagsmenn nutu þess í mörg ár að koma hestum sínum í beitargirðingu í Arnarneslendi. Árið 1981 var leigt land undir sumarbeit að Flögu í Flóa. Árið 1985 hætti félagið allri íhlutun með beitarland enda samgöngur orðnar betri og auðveldara fyrir fólk að setja hesta sína á kerru og keyra þá hvert á land sem var.
Aðstöðumálin
Í janúar 1966 fara menn að kanna möguleika á lóð fyrir vetraraðstöðu félagsmanna. Var hreppsnefndinni skrifað bréf þeirra erinda. Á aðalfundi 26. maí 1966 var borin fram tillaga þess efnis að hin nýkjörna stjórn kanni möguleika á landsvæði fyrir félagsmenn við hreppsnefnd Garðahrepps til vetraraðstöðu. Ef ekki yrði um að ræða varanlega lausn þeirra mála, þá hvort ekki kæmi til greina landsvæði, sem félagsmenn gætu notað til nokkurra ára, þar sem farin voru að skapast nokkur vandræði vegna þessa aðstöðuleysis.
Um aðstöðumálin heyrist ekkert meira fyrr en 1968 er formaður félagsins flutti hugleiðingu um framtíðarathafnasvæði félagsins í Selskarði og var væntanlegri stjórn falin meðferð þessa máls. Í nóvember sama ár er ákveðið að málið falli niður að sinni þar sem samningar um landið tókust ekki.
Árið 1969 fékk Andvari jörðina Bala ekki endurleigða þar sem aðstaðan þar hafði ekki verið nýtt að neinu ráði og þáverandi sveitastjóri taldi að “...ef Andvari vildi ekki nýta aðstöðuna þá væri heppilegast að vinna að því að fá varanlegt svæði fyrir félagið.” Ekkert heyrðist um þetta mál næstu árin.
Margir gengu úr félaginu til liðs við nágrannafélögin þar sem sýnt þótti að hestamenn í Garðahreppi femgju ekki landsvæði úthlutað undir íþrótt sína. Þeir sem eftir voru reyndu að standa saman. Svo fór að borin var upp tillaga um hvort ekki ætti að ganga til samstarfs við önnur hestamannafélög og leggja hestamannafélagið Andvara niður. Þetta var síðla árs 1972.
Á aðalfundi félagsins þann 28. maí 1973 var þetta málefni enn til umræðu. Einungis sex manns mættu á fundinn. Þótti mönnum ekki taka því að fara inn í Garðaholt heldur tóku sér sæti í Landroverjeppa formannsins, Haldórs Einarssonar á Setbergi. Í aðalfundargerð “jeppafundarins” stendur eftirfarandi:
“ Áhugi fyrir félaginu hefur dofnað all mjög og félagsmönnum fækkað en sterkur vilji fundarmanna var fyrir framtíðareflingu félagsins. Miklar umræður urðu m.a. um kappreiðar, sameiginlegar útreiðar o.fl. Ennfremur var rætt um rekstur hestagirðingarinnar í Arnarneslandi. Þá var kjörin stjórn félagsins fyrir næsta starfsár og voru einróma kjörnir samkvæmt uppástungu félagsins: Sigurður Thoroddsen formaður, Halldór Einarsson varaformaður, Andreas Bergmann ritari, Jón Guðmundsson gjaldkeri, og Sveinbjörn Jónsson meðstjórnandi.” Ennfremur sat fundinn Sigurlinni Sigurlinnason en hann gaf ekki kost á sér í stjórnarstörf.
Strax á fyrsta stjórnarfundi var gerð samþykkt þess eðlis að gengið yrði á fund sveitastjóra Garðahrepps og sótt umlóð fyrir hesthúsabyggingar. Var stjórnin sammála um að hentugasti staðurinn væri í Vífilstaðalandi rétt sunnan við hesthús Gusts í Kópavogi. Þetta var árið 1973. Næstu árin er ekkert skráð í fundargerðabækur að undanskildum einum stjórnarfundi árið 1975 sem er ekki dagsettur, en þar kemur fram að ný stjórn hafi verið kosin, Sveinbjörn Jónsson sem formaður og nýr maður í stjórn Eiríkur Hjaltason.
Það var ekki fyrr en 9. mars 1978 að boðað er til almenns félagsfundar í Garðaholti af þáverandi formanni Sveinbirni Jónssyni. Aðalmál fundarins var fyrirhugaðar byggingaframkvæmdir Andvara í landi Vífilstaða. “Lýsti formaður áralangri vinnu stjórnar félagsins við að útvega landsvæði til hesthúsabygginga sem nú fyrst væri að bera árangur. Fjörugar umræður urðu á fundinum og um 40 manns létu skrá sig í félagið og margir þeirra sóttu um lóðir undir hesthús.”
En baráttan var ekki á enda. Menn voru fullir bjartsýni og ákveðnir í að nú væri að renna upp bjartari tímar fyrir hestamannafélagið Andvara.
Á aðalfundi félagsins 17. apríl 1978 skýrði Sigurður Thoroddsen stöðu byggingamála en svo segir í fundargerðabók “....sagði hann frá baráttu félagsins við sveitastjórn Garðahrepps og ráðamenn Vífilstaða. Kom fram að Magnús á Vífilstöðum átti mestan þátt í að vinna ráðamenn Ríkisspítalanna á okkar band. Umræður urðu miklar um ræðu Sigurðar og sýndist mönnum nauðsynlegt að þrýsta á sveitastjórn Gerðahrepps að ganga frá samningum við Ríkisspítalana og hefja byggingaframkvæmdir í sumar.”
Á stjórnarfundi 18. maí 1978 var ákveðin hópreið á kjörstað í viðkomandi sveitastjórnarkosningum 28. maí og mótmæla seinagangi sveitastjóra í að ganga frá leigusamningi við Ríkisspítala og var það gert. Fundur var haldinn þann 25. september 1978. Efni fundarins voru eingöngu byggingamál. Skýrði formaður bygginganefndar, Sverrir Hallgrímsson, frá störfum nefndarinnar og lagði fram drög að teikningum. Milli 30-40 manns voru mættir á fundinn og var mikill hugur í mönnum að hefjast handa með byggingaframkvæmdir sem fyrst. Það r að sjá í fundargerðabókum þessa tíma að þetta sé mál málanna því ekkert er skráð um hið almenna félagsstarf. Kosið er í mótanefndir, firmanefndir, LH-fulltrúar o.s.frv. en ekki skráðar framkvæmdir þeirra. Á félagsfundi 30. janúar 1979 er skýrt frá byggingamálum og lagðir fram fullgerðir uppdrættir og skýrt frá tilboðum í jarðvinnslu á svæðinu. Þann 1. mars 1979 á aðalfundi félagsins er m.a. skýrt frá því að byggingaframkvæmdir væru hafnar þ.e.a.s. jarðvinnsla og uppfylling lóða og að félagsmenn gætu hafið framkvæmdir á vori komandi. Á þessum aðalfundi gengu þær kempur úr stjórn sem staðið höfðu í eldlínunni frá 1973 en Eiríkur Hjaltason hélt áfram eitt kjörtímabil enn, þar sem óheppilegt þótti að öll stjórnin hætti á einu bretti. Þetta voru þeir Sigurður thoroddsen, Andreas Bergmann og Sveinbjörn Jonsson.
Síðan kom skellurinn. Þann 3. maí 1979 er nýkjörin stjórn kölluð saman í fyrsta sinn. Formaður, Sverrir Hallgrímsson, skýrir frá því “...að munnlegt samkomulag um byggingu hesthúsagrunna í Hnoðraholti væri brostið. kjóavellir kæmu sem sáttasvæði í staðinn með land undir skeiðvöll og allri aðstöðu til langs tíma.” Ákveðið var að kalla saman félagsfund hið fyrsta og skýra frá stöðu mála. Fundurinn var haldinn viku síðar þ.e. þann 10. maí 1979. Skýrði formaður þá stöðu sem komin væri upp í byggingamálum og jafnframt frá því að með Kjóavöllunum fylgdi c.a. 30 he. land. Það má með sanni segja að menn voru mjög óhressir með stöðu mála og vildu sumir meina að með þessu væri verið að reka hestamenn í Garðabæ á fjöll.
Þrátt fyrir baráttuna og streðið við að útvega landsvæði þá skemmtu menn sér og fóru í útreiðatúra. Andvaramenn voru fámenir á árunum 1973-1978 en þeir sem tórðu héldu félagsskapnum gangandi og sinntu skyldustörfum félagsins gagnvart LH.
Við lok fundargerðabókar félagsins stendur Hestamannafélagið Andvari frammi fyrir enn einni tilvistarkreppunni. Í þetta skiptið var ekki hægt að kenna aðstöðuleysi um heldur varð staðsetning úthlutaðs framtíðarsvæðis þess valdandi að margir sögðu skilið við félagið. En þeir hörðustu létu ekki bilbug á sér finna og héldu ótrauðir áfram baráttunni. Hófst nú tími uppbyggingar á félagssvæði Andvara á Kjóavöllum.
Uppbygging og félagsstarf
Á aðalfundi félagsins 1980 kemur fram að rúmlega 50 lóðum verði úthlutað á félagssvæði Andvara. Þá var búið að ráðstafa 6-7 lóðum til Andvarafélaga. Það væri hins vegar óvíst um að fleiri lóðum en þessum 50 yrði úthlutað í framtíðinni þar sem landrými væri nokkuð takmarkað vegna friðunar vatnsbóla og einnig af öðrum ástæðum. Úthlutun er komin á góðan rekspöl 1982 og áframhald 1983. Í fundargerð aðalfundar 1982 kemur fram að bygging hesthúsa á svæði félagsins hafi gengið hægar fyrir sig en vonir stóðu til en margir höfðu sýnt áhuga. Lágu fyrir margar ástæður að ekki gekk betur í þeim málum. Seltirningar höfðu spurst fyrir um aðstöðuna á Kjóavöllum og heimilaði bæjarstjórn þeim byggingu 2-4 húsa.
Árið 1980 héldu Andvarafélagar upp á 15 ára afmæli félagsins. Forseti bæjarstjórnar Garðar Jón Sveinsson færði félaginu fyrir hönd Garðabæjar þá gjöf að vegi að félagssvæði Andvara við Kjóavelli yrði haldið opnum og ökufærum alla daga ársins sem og öðrum götum Garðabæjar.
Það gætti aukins áhuga á almennu félagsstarfi; fræðslufundir og dansleikir voru haldnir. Menn sameinuðust í útreiðatúrum og skemmtu sér saman. Árið 1983 er haldið fyrsta reiðnámskeiðið fyrir félagsmenn. Firmakeppni er stór þáttur í fjáröfluninni. Góð þátttaka er í gæðingakeppni. Til gamans má geta, að Sveinbjörn Jónsson, fyrrverandi formaður, kom með þá tillögu á aðalfundi að farið yrði í útreiðatúr ú á Álftanes seinnihluta maímánaðar, og að ekki yrði haft áfengi um hönd. Það var samþykkt og ákveðið að lagt yrði af stað þann 24. maí kl. 14.00 frá bensýnstöðinni við Lyngás.
Það var kraftmikið og hugmyndaríkt fólk sem leiddi félagslífið á þessum árum. Samhliða uppbyggingu félagslífsins stóðu menn í byggingaframkvæmdum og gerð íþróttavalla. Íþróttavellirnir voru fjármagnaðir með skemmtanahaldi ýmiss konar, frjálsum framlögum félagsmanna og stuðningsmanna.
Ein mesta skrautfjöður félagsins, Hestadagar í Garðabæ, voru haldnir 1984. Þetta framtak félagsmanna tókst með miklum ágætum og fór hróður sýningarinnar víða. Gerð var myndbandsspóla sem bar heiti sýningarinnar og seldist hún vel.
Árið 1985 var hafið uppgræðsla og gróðursetning trjáa á svæði félagsins. Áfram var unnið ötullega ap uppbyggingu félagssvæðisins.
Íþróttadeild Andvara (ÍDA) var stofnuð 25. febrúar 1986 og var fyrsti formaður kosinn Örn Karlsson. Frá 1991 hafa Andvari og ÍDA haft sameiginlega stjórn.
Þegar félagsheimili Andvara var vígt 1987 batnaði aðstaða félagsmanna til muna. Strax sama ár, í febrúar, var hafin kaffisala og fengin til verksins Ásta Begga Ólafsdóttir sem er mörgum kunn. Nú síðustu ár hefur Halldóra Matthíasdóttir séð um veitingasöluna. Kemur fólk víða að um helgar til að drekka kaffi og bragða á þeim kræsingum sem hún töfrar fram.
Árið 1987 var sumarreiðskóli settur á laggirnar sem hefur verið starfræktur síðan.
Uppbygging félagssvæðisins er enn í fullum gangi. Unnið var að skipulagi svæðisins á árunum 1990-1992 og í framhaldi af því gerður samningur við Garðabæ um uppbyggingu íþróttamannvirkja á félagssvæði Andvara. Einnig var gerður samningur um hreinsun taðþróa og sorphirðu á félagssvæðinu.
Innan félagssins eru starfandi nefndir sem taka til hinna ýmsu málefna. Má þar m.a. nefna mótanefnd, unglinganefnd, fræðslu- og ferðanefnd en efnt hefur verið til þriggja sameiginlegra reiðtúra ár hvert. Einnig er starfandi umhverfisnefnd sem hefur það með höndum að sjá um hreinsunardaga og er ráðgefandi varðandi frágang og uppgræðslu félagssvæðisins. Skemmtinefnd og “ekki skemmtinefnd” hefur starfað ötullega og ekki má gleyma skemmtihópnum Golunum, eina starfandi kvennahópi félagsins. Ekki er þar um að ræða fjáröflunarnefnd einhverskonar, heldur hóp félagskvenna sem kemur saman þegar líða tekur á vorin, skemmtir sér og fer í útreiðatúra saman.
Lokaorð
Stiklað hefur verið á því helsta sem er að finna í skrifuðum heimildum.
Dugnaður og barátta fárra manna til margra ára hefir skilað sér, störf þeirra verða ekki gleymskunni að bráð. Megum við þakka þrautseigju þessa fólks tilvist Hestamannafélagsins Andvara í dag, minnug þess að áhugi og samvinna er undirstaða hvers félagsskapar. Þess óskum við um ókomin ár.
G. V.
1965-1995.
Grein Guðnýjar Vésteinsdóttur
sem birtist í 30 ára afmælisriti Andvara 1995.
Stofnfundurinn.
Mánudaginn 5. apríl 1965 k. 21.00 voru nokkrir áhugamenn og konur um hestamennsku mætt til fundar í samkomuhúsinu að Garðaholti í Gerðahreppi með það fyrir augum að stofna félag hestamanna í Garða- og Bessastaðahreppi. Helgi K. Hjálmsson í Silfurtúni setti fundinn og bauð fundarmenn velkomna og skýrði jafnframt frá því að til fundarins væri boðað eftir beiðni hreppsnefndar Garðahrepps. Hann kvaddi til sem ritara fundarins, Ásgeir Magnússon, Hrauntúni. Fljótlega eftir að félagið var stofnað fóru menn að leita eftir hentugu svæði til kappreiða. Reyndist það vera í landi Vatnsenda á Kjóavöllum. Leyfi fékkst til að halda þar kappreiðar og voru þær vel sóttar. Árið 1968 voru fyrstu sameiginlegu kappreiðar Andvara og Gusts haldnar á Kjóavöllum.
Á fundinum gerðist þetta:
1. Kristján Guðmundsson Hrafnhólum las upp uppkast að lögum fyrir félagið. Þar kemur fram að tilgangur félagsins sé að stuðla að réttri og góðri meðferð hesta og efla áhuga og þekkingu á ágæti þeirra og íþróttum. Ennfremur að beita sér fyrir því að útvega haglendi fyrir hesta félagsmanna, sem þeim má hagkvæmast verða, til sumarbeitar miðað við sumarnotkun hestanna.
Urðu miklar umræður um uppkast þetta og tóku margir til máls. Einkum greindi menn á um hversu víðtækt starfssvæði hestamannafélagsins skyldi vera og þa´sérstaklega hvort utanhreppsmenn gætu orðið meðlimir í félaginu. Eftir allmiklar og snarpar umræður gengu Bessastaðamenn af fundinum en Garðahreppsmenn sátu áfram og var uppkast laganna rætt mjög ítarlega, hver grein fyrir sig, og lögin síðan öll í heild samþykkt með nokkrum breytingum.
2. Með því að ekki varð samkomulag um 1. gr. laganna; þ.e. nafn á félagið; var samþykkt að fela væntanlegri stjórn að ákveða það.
3. Var nú gengið til kosninga og þessir kjörnir í stjórn:
Helgi K. Hjálmsson formaður,
Kristján Guðmundsson ritari,
Guðjón Guðmundsson gjaldkeri,
Sveinbjörn Jónsson,
Guðmann Magnússon,
Jóhann Jónsson.
4. Hinn nýkjörni formaður þakkaði það traust sem hinn fjölmenni fundur sýndi honum og meðstjórnendum hans með því að kjósa þá í stjórn félagsins og þakkaði jafnframt þann áhuga sem þeir hefðu sýnt fyrir hestamennsku með því að sækja fundinn. Um 40 manns skráðu sig í félagið á stofnfundi þess. Fleira var ekki gert og var fundi slitið.
Fyrstu árin.
Á stjórnarfundi 12. maí 1965 var tillaga að nafni félagsins borin upp samkvæmt ósk stofnfundar. Hlaut nafnið Andvari samhljóða kosningu. Hugmyndin kom frá Kristjáni Guðmundssyni í Hrafnhólum. Heitir félagið í höfuðið á þeim merka hesti Andvara frá Fornahvammi, gjarnan kenndur við eiganda sinn Guðmund Agnarsson frá Blönduósi.
Á þessum fyrsta stjórnarfundi var tekin ákvörðun um það að ganga í LH. Pétur Hjálmsson kom á fundinn og fræddi menn um “tilgang Landssambands hestamanna.” Jafnframt ræddi hann um væntanlegar kappreiðar á Skógarhólum og lagði til að Andvari færi fram á að verða aðili að fyrrnefndum kappreiðum.
Rætt var um sumarbeit og upplýst um samtal við Ólaf Einarsson sveitastjóra vegna málsins svo og hreppsnefndarfund. Einnig hafði formaðurinn kannað frekari möguleika varðandi vor- og haustbeit. Fundarmenn ræddu einnig um leigu á jörðinni Bala en fundarmenn bentu á að rétt væri að kanna möguleika á að leigja land nær þéttbýlinu. Formaður hafði þá þegar athugað með leigu á landi Hofsstaða en fengið neikvætt svar. Þá var samþykkt að taka Bala á leigu.
Á fundinum var lagt til að farin yrði hópreið á kappreiðar Sörla og sagt frá því að félagsmenn gætu tekið þátt í naglaboðhlaupi.
Í fundargerðabókum kemur fram að beitarmálin voru mikið hagsmunamál fyrir félagsmenn og lengi vel eitt af aðal baráttumálum milli þess sem menn einbeittu sér að aðstöðumálum. Snemma sumars 1965 fékk félagið leigt landsvæði úr Arnarneslandi og Hofsstaðalandi. Var það mikil hagræðing fyrir félagsmenn að hafa hrossin svo nærri á sumrin. Því fylgdi að menn þurftu að halda girðingum við. Var það oft ærið starf sem lenti á fáum mönnum. Menn voru duglegir að mæta fyrstu árin til viðhaldsvinnu en fór ár vesnandi. Í fundargerðabókum er talað um lélega mætingu til vinnu. Úrræðin voru að hækka félagsgjöld þeirra sem ekki mættu en að lokum voru fengnir utanaðkomandi aðilar til að sinna þessu starfi.
Vorið 1972 er talað um í fundargerð að félagið komi til með að missa Hofsstaðamýrina vegna byggingaframkvæmda en félagsmenn nutu þess í mörg ár að koma hestum sínum í beitargirðingu í Arnarneslendi. Árið 1981 var leigt land undir sumarbeit að Flögu í Flóa. Árið 1985 hætti félagið allri íhlutun með beitarland enda samgöngur orðnar betri og auðveldara fyrir fólk að setja hesta sína á kerru og keyra þá hvert á land sem var.
Aðstöðumálin
Í janúar 1966 fara menn að kanna möguleika á lóð fyrir vetraraðstöðu félagsmanna. Var hreppsnefndinni skrifað bréf þeirra erinda. Á aðalfundi 26. maí 1966 var borin fram tillaga þess efnis að hin nýkjörna stjórn kanni möguleika á landsvæði fyrir félagsmenn við hreppsnefnd Garðahrepps til vetraraðstöðu. Ef ekki yrði um að ræða varanlega lausn þeirra mála, þá hvort ekki kæmi til greina landsvæði, sem félagsmenn gætu notað til nokkurra ára, þar sem farin voru að skapast nokkur vandræði vegna þessa aðstöðuleysis.
Um aðstöðumálin heyrist ekkert meira fyrr en 1968 er formaður félagsins flutti hugleiðingu um framtíðarathafnasvæði félagsins í Selskarði og var væntanlegri stjórn falin meðferð þessa máls. Í nóvember sama ár er ákveðið að málið falli niður að sinni þar sem samningar um landið tókust ekki.
Árið 1969 fékk Andvari jörðina Bala ekki endurleigða þar sem aðstaðan þar hafði ekki verið nýtt að neinu ráði og þáverandi sveitastjóri taldi að “...ef Andvari vildi ekki nýta aðstöðuna þá væri heppilegast að vinna að því að fá varanlegt svæði fyrir félagið.” Ekkert heyrðist um þetta mál næstu árin.
Margir gengu úr félaginu til liðs við nágrannafélögin þar sem sýnt þótti að hestamenn í Garðahreppi femgju ekki landsvæði úthlutað undir íþrótt sína. Þeir sem eftir voru reyndu að standa saman. Svo fór að borin var upp tillaga um hvort ekki ætti að ganga til samstarfs við önnur hestamannafélög og leggja hestamannafélagið Andvara niður. Þetta var síðla árs 1972.
Á aðalfundi félagsins þann 28. maí 1973 var þetta málefni enn til umræðu. Einungis sex manns mættu á fundinn. Þótti mönnum ekki taka því að fara inn í Garðaholt heldur tóku sér sæti í Landroverjeppa formannsins, Haldórs Einarssonar á Setbergi. Í aðalfundargerð “jeppafundarins” stendur eftirfarandi:
“ Áhugi fyrir félaginu hefur dofnað all mjög og félagsmönnum fækkað en sterkur vilji fundarmanna var fyrir framtíðareflingu félagsins. Miklar umræður urðu m.a. um kappreiðar, sameiginlegar útreiðar o.fl. Ennfremur var rætt um rekstur hestagirðingarinnar í Arnarneslandi. Þá var kjörin stjórn félagsins fyrir næsta starfsár og voru einróma kjörnir samkvæmt uppástungu félagsins: Sigurður Thoroddsen formaður, Halldór Einarsson varaformaður, Andreas Bergmann ritari, Jón Guðmundsson gjaldkeri, og Sveinbjörn Jónsson meðstjórnandi.” Ennfremur sat fundinn Sigurlinni Sigurlinnason en hann gaf ekki kost á sér í stjórnarstörf.
Strax á fyrsta stjórnarfundi var gerð samþykkt þess eðlis að gengið yrði á fund sveitastjóra Garðahrepps og sótt umlóð fyrir hesthúsabyggingar. Var stjórnin sammála um að hentugasti staðurinn væri í Vífilstaðalandi rétt sunnan við hesthús Gusts í Kópavogi. Þetta var árið 1973. Næstu árin er ekkert skráð í fundargerðabækur að undanskildum einum stjórnarfundi árið 1975 sem er ekki dagsettur, en þar kemur fram að ný stjórn hafi verið kosin, Sveinbjörn Jónsson sem formaður og nýr maður í stjórn Eiríkur Hjaltason.
Það var ekki fyrr en 9. mars 1978 að boðað er til almenns félagsfundar í Garðaholti af þáverandi formanni Sveinbirni Jónssyni. Aðalmál fundarins var fyrirhugaðar byggingaframkvæmdir Andvara í landi Vífilstaða. “Lýsti formaður áralangri vinnu stjórnar félagsins við að útvega landsvæði til hesthúsabygginga sem nú fyrst væri að bera árangur. Fjörugar umræður urðu á fundinum og um 40 manns létu skrá sig í félagið og margir þeirra sóttu um lóðir undir hesthús.”
En baráttan var ekki á enda. Menn voru fullir bjartsýni og ákveðnir í að nú væri að renna upp bjartari tímar fyrir hestamannafélagið Andvara.
Á aðalfundi félagsins 17. apríl 1978 skýrði Sigurður Thoroddsen stöðu byggingamála en svo segir í fundargerðabók “....sagði hann frá baráttu félagsins við sveitastjórn Garðahrepps og ráðamenn Vífilstaða. Kom fram að Magnús á Vífilstöðum átti mestan þátt í að vinna ráðamenn Ríkisspítalanna á okkar band. Umræður urðu miklar um ræðu Sigurðar og sýndist mönnum nauðsynlegt að þrýsta á sveitastjórn Gerðahrepps að ganga frá samningum við Ríkisspítalana og hefja byggingaframkvæmdir í sumar.”
Á stjórnarfundi 18. maí 1978 var ákveðin hópreið á kjörstað í viðkomandi sveitastjórnarkosningum 28. maí og mótmæla seinagangi sveitastjóra í að ganga frá leigusamningi við Ríkisspítala og var það gert. Fundur var haldinn þann 25. september 1978. Efni fundarins voru eingöngu byggingamál. Skýrði formaður bygginganefndar, Sverrir Hallgrímsson, frá störfum nefndarinnar og lagði fram drög að teikningum. Milli 30-40 manns voru mættir á fundinn og var mikill hugur í mönnum að hefjast handa með byggingaframkvæmdir sem fyrst. Það r að sjá í fundargerðabókum þessa tíma að þetta sé mál málanna því ekkert er skráð um hið almenna félagsstarf. Kosið er í mótanefndir, firmanefndir, LH-fulltrúar o.s.frv. en ekki skráðar framkvæmdir þeirra. Á félagsfundi 30. janúar 1979 er skýrt frá byggingamálum og lagðir fram fullgerðir uppdrættir og skýrt frá tilboðum í jarðvinnslu á svæðinu. Þann 1. mars 1979 á aðalfundi félagsins er m.a. skýrt frá því að byggingaframkvæmdir væru hafnar þ.e.a.s. jarðvinnsla og uppfylling lóða og að félagsmenn gætu hafið framkvæmdir á vori komandi. Á þessum aðalfundi gengu þær kempur úr stjórn sem staðið höfðu í eldlínunni frá 1973 en Eiríkur Hjaltason hélt áfram eitt kjörtímabil enn, þar sem óheppilegt þótti að öll stjórnin hætti á einu bretti. Þetta voru þeir Sigurður thoroddsen, Andreas Bergmann og Sveinbjörn Jonsson.
Síðan kom skellurinn. Þann 3. maí 1979 er nýkjörin stjórn kölluð saman í fyrsta sinn. Formaður, Sverrir Hallgrímsson, skýrir frá því “...að munnlegt samkomulag um byggingu hesthúsagrunna í Hnoðraholti væri brostið. kjóavellir kæmu sem sáttasvæði í staðinn með land undir skeiðvöll og allri aðstöðu til langs tíma.” Ákveðið var að kalla saman félagsfund hið fyrsta og skýra frá stöðu mála. Fundurinn var haldinn viku síðar þ.e. þann 10. maí 1979. Skýrði formaður þá stöðu sem komin væri upp í byggingamálum og jafnframt frá því að með Kjóavöllunum fylgdi c.a. 30 he. land. Það má með sanni segja að menn voru mjög óhressir með stöðu mála og vildu sumir meina að með þessu væri verið að reka hestamenn í Garðabæ á fjöll.
Þrátt fyrir baráttuna og streðið við að útvega landsvæði þá skemmtu menn sér og fóru í útreiðatúra. Andvaramenn voru fámenir á árunum 1973-1978 en þeir sem tórðu héldu félagsskapnum gangandi og sinntu skyldustörfum félagsins gagnvart LH.
Við lok fundargerðabókar félagsins stendur Hestamannafélagið Andvari frammi fyrir enn einni tilvistarkreppunni. Í þetta skiptið var ekki hægt að kenna aðstöðuleysi um heldur varð staðsetning úthlutaðs framtíðarsvæðis þess valdandi að margir sögðu skilið við félagið. En þeir hörðustu létu ekki bilbug á sér finna og héldu ótrauðir áfram baráttunni. Hófst nú tími uppbyggingar á félagssvæði Andvara á Kjóavöllum.
Uppbygging og félagsstarf
Á aðalfundi félagsins 1980 kemur fram að rúmlega 50 lóðum verði úthlutað á félagssvæði Andvara. Þá var búið að ráðstafa 6-7 lóðum til Andvarafélaga. Það væri hins vegar óvíst um að fleiri lóðum en þessum 50 yrði úthlutað í framtíðinni þar sem landrými væri nokkuð takmarkað vegna friðunar vatnsbóla og einnig af öðrum ástæðum. Úthlutun er komin á góðan rekspöl 1982 og áframhald 1983. Í fundargerð aðalfundar 1982 kemur fram að bygging hesthúsa á svæði félagsins hafi gengið hægar fyrir sig en vonir stóðu til en margir höfðu sýnt áhuga. Lágu fyrir margar ástæður að ekki gekk betur í þeim málum. Seltirningar höfðu spurst fyrir um aðstöðuna á Kjóavöllum og heimilaði bæjarstjórn þeim byggingu 2-4 húsa.
Árið 1980 héldu Andvarafélagar upp á 15 ára afmæli félagsins. Forseti bæjarstjórnar Garðar Jón Sveinsson færði félaginu fyrir hönd Garðabæjar þá gjöf að vegi að félagssvæði Andvara við Kjóavelli yrði haldið opnum og ökufærum alla daga ársins sem og öðrum götum Garðabæjar.
Það gætti aukins áhuga á almennu félagsstarfi; fræðslufundir og dansleikir voru haldnir. Menn sameinuðust í útreiðatúrum og skemmtu sér saman. Árið 1983 er haldið fyrsta reiðnámskeiðið fyrir félagsmenn. Firmakeppni er stór þáttur í fjáröfluninni. Góð þátttaka er í gæðingakeppni. Til gamans má geta, að Sveinbjörn Jónsson, fyrrverandi formaður, kom með þá tillögu á aðalfundi að farið yrði í útreiðatúr ú á Álftanes seinnihluta maímánaðar, og að ekki yrði haft áfengi um hönd. Það var samþykkt og ákveðið að lagt yrði af stað þann 24. maí kl. 14.00 frá bensýnstöðinni við Lyngás.
Það var kraftmikið og hugmyndaríkt fólk sem leiddi félagslífið á þessum árum. Samhliða uppbyggingu félagslífsins stóðu menn í byggingaframkvæmdum og gerð íþróttavalla. Íþróttavellirnir voru fjármagnaðir með skemmtanahaldi ýmiss konar, frjálsum framlögum félagsmanna og stuðningsmanna.
Ein mesta skrautfjöður félagsins, Hestadagar í Garðabæ, voru haldnir 1984. Þetta framtak félagsmanna tókst með miklum ágætum og fór hróður sýningarinnar víða. Gerð var myndbandsspóla sem bar heiti sýningarinnar og seldist hún vel.
Árið 1985 var hafið uppgræðsla og gróðursetning trjáa á svæði félagsins. Áfram var unnið ötullega ap uppbyggingu félagssvæðisins.
Íþróttadeild Andvara (ÍDA) var stofnuð 25. febrúar 1986 og var fyrsti formaður kosinn Örn Karlsson. Frá 1991 hafa Andvari og ÍDA haft sameiginlega stjórn.
Þegar félagsheimili Andvara var vígt 1987 batnaði aðstaða félagsmanna til muna. Strax sama ár, í febrúar, var hafin kaffisala og fengin til verksins Ásta Begga Ólafsdóttir sem er mörgum kunn. Nú síðustu ár hefur Halldóra Matthíasdóttir séð um veitingasöluna. Kemur fólk víða að um helgar til að drekka kaffi og bragða á þeim kræsingum sem hún töfrar fram.
Árið 1987 var sumarreiðskóli settur á laggirnar sem hefur verið starfræktur síðan.
Uppbygging félagssvæðisins er enn í fullum gangi. Unnið var að skipulagi svæðisins á árunum 1990-1992 og í framhaldi af því gerður samningur við Garðabæ um uppbyggingu íþróttamannvirkja á félagssvæði Andvara. Einnig var gerður samningur um hreinsun taðþróa og sorphirðu á félagssvæðinu.
Innan félagssins eru starfandi nefndir sem taka til hinna ýmsu málefna. Má þar m.a. nefna mótanefnd, unglinganefnd, fræðslu- og ferðanefnd en efnt hefur verið til þriggja sameiginlegra reiðtúra ár hvert. Einnig er starfandi umhverfisnefnd sem hefur það með höndum að sjá um hreinsunardaga og er ráðgefandi varðandi frágang og uppgræðslu félagssvæðisins. Skemmtinefnd og “ekki skemmtinefnd” hefur starfað ötullega og ekki má gleyma skemmtihópnum Golunum, eina starfandi kvennahópi félagsins. Ekki er þar um að ræða fjáröflunarnefnd einhverskonar, heldur hóp félagskvenna sem kemur saman þegar líða tekur á vorin, skemmtir sér og fer í útreiðatúra saman.
Lokaorð
Stiklað hefur verið á því helsta sem er að finna í skrifuðum heimildum.
Dugnaður og barátta fárra manna til margra ára hefir skilað sér, störf þeirra verða ekki gleymskunni að bráð. Megum við þakka þrautseigju þessa fólks tilvist Hestamannafélagsins Andvara í dag, minnug þess að áhugi og samvinna er undirstaða hvers félagsskapar. Þess óskum við um ókomin ár.
G. V.
